Yenidoğan Cilt Sağlığının Yapay Zekâ İle Değerlendirileceği Projeye TÜBİTAK 1001 Desteği

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nejla Canbulat Şahiner’in araştırmacı olarak yer aldığı “Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Ölçüt-Temelli Yapay Zekâ Teknikleriyle Cilt Sağlığının Standartlaştırılmış Değerlendirilmesi ve Yenidoğan Cilt Durum Skoru Temelli Klinik Karar Destek Prototipinin Geliştirilmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.

Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören bebeklerin cilt sağlığının korunmasına yönelik geliştirilen proje, yapay zekâ teknolojilerini hemşirelik uygulamalarıyla bir araya getirerek cilt değerlendirmelerinde standardizasyonun sağlanmasını hedefliyor.

Doğum sonrası erken dönemde yenidoğan cildi, bariyer işlevinin henüz tam olarak gelişmemiş olması nedeniyle mekanik ve kimyasal etkenlere karşı oldukça hassas bir yapı gösteriyor. Özellikle Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde yoğun tedavi ve takip gerektiren bebeklerde cilt bütünlüğünün korunması büyük önem taşırken, mevcut değerlendirmelerin çoğu sağlık profesyonellerinin klinik gözlemlerine dayanıyor. Proje kapsamında geliştirilecek yapay zekâ tabanlı karar destek sistemi sayesinde cilt değerlendirmelerinin daha objektif, ölçüt-temelli ve izlenebilir şekilde yapılması amaçlanıyor.

Araştırmada, geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış Yenidoğan Cilt Durum Değerlendirme Ölçeği (NSCS) esas alınarak kuruluk, kızarıklık (eritem) ve cilt bütünlüğü kriterleri yapay zekâ algoritmalarıyla analiz edilecek. Böylece geliştirilecek sistem, görüntüleri yalnızca sınıflandırmakla kalmayacak, doğrudan NSCS puanına dönüştürerek hemşirelerin klinik karar süreçlerine destek sağlayacak açıklanabilir bir karar destek modeli sunacak.

Üç aşamada yürütülecek proje kapsamında ilk olarak klinik ve teknik gereksinimler belirlenerek etik süreçler, veri yönetişimi ve standart uygulama prosedürleri oluşturulacak. İkinci aşamada Konya Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi gören bebeklerden standart yöntemlerle görüntüler toplanacak ve uzmanlar tarafından NSCS kriterlerine göre değerlendirilecek. Son aşamada ise elde edilen verilerle geliştirilecek yapay zekâ modeli, teknik doğrulama süreçlerinden geçirilerek, araştırma amaçlı geliştirilecek mobil ve web tabanlı klinik karar destek prototipi pilot uygulamasıyla test edilecek.

Projenin çıktıları arasında kalite kontrollü yerel yenidoğan cilt görüntü veri setinin oluşturulması, NSCS ile uyumlu yapay zekâ destekli klinik karar destek modelinin geliştirilmesi, hemşire iş akışına uygun bir prototip hazırlanması ve pilot uygulanabilirlik raporunun ortaya konulması yer alıyor.

Yapay zekânın hemşirelik uygulamalarına insan merkezli ve açıklanabilir bir yaklaşımla entegre edilmesini hedefleyen proje, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde cilt değerlendirmelerinin daha hızlı, tutarlı ve standart biçimde gerçekleştirilmesine katkı sağlayarak bakım kalitesinin artırılmasına yönelik önemli bir bilimsel altyapı oluşturmayı amaçlıyor.